Integrimi evropian i Bullgarisë - një shembull i mirë për vendet në tranzicion drejt ekonomisë së tregut

Më 20 dhe 21 nëntor në Bullgari u zhvillua Forumi X Ekonomik i Nismës së Evropës Qendrore. Në të anëtarësojnë si shtete të BE-së, ashtu edhe vende, që nuk bëjnë pjesë në bashkim.

Pjesëmarrësit diskutuan infrastrukturën energjetike në Evropë, tregjet evropiane të kapitaleve, politikën e BE-së ndaj ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, përkrahjen e institucioneve financiare evropiane për projekte të rëndësishme etj. Një sesion i posaçëm iu kushtua Bullgarisë. Kjo për arsye se u mbushën 10 vjet nga periudha, kur vendi përjetonte krizën më të rëndë ekonomike dhe sociale në historinë më të re. Që atëherë e deri më sot, Bullgaria kaloi një rrugë të vështirë. Sot ajo është anëtare me të drejta të plota të BE-së dhe të NATO-së, zhvillon ekonominë e tregut dhe shoqërinë demokratike. Brenda kësaj periudhe vendi grumbulloi një përvojë të pasur, që mund të shfrytëzohet nga ato shtete, të cilët nuk e kanë përfunduar tranzicionin te ekonomia e tregut dhe demokracia. Lidhur me këtë ministri i ekonomisë Petër Dimitrov tha:

“Një nga mësimet më të mëdha për Bullgarinë quhet Bordi Valutor. Gjatë këtyre 10 viteve vendin e drejtuan shumë qeveri, por asnjëra prej tyre nuk deshi të heqë bordin dhe kështu nuk e kërcënoi stabilitetin financiar. Si rezultat borxhi i jashtëm i shtetit sot është përafërsisht 20 për qind nga Produkti i Brendshëm Bruto, rezerva valutore është mbi 10 miliard euro, rezerva fiskale është më se 3 miliard euro, ndërsa teprica buxhetore brenda viteve të fundit është më se 3 për qind nga Produkti i Brendshëm Bruto. Ekonomia bullgare u bë atraktive për investime. Sipas indeksit investues të Konferencës së OKB-së për Tregti dhe Zhvillim, Bullgaria është në vendin e parë ndër vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore dhe është e shtata në botë për nga interesi i investitorëve të huaj. Si rezultat investimet e drejtpërdrejta gjatë vitit 2006 në vend ishin 4 miliard e 400 milion euro, ndërsa për 9-mujorin e parë të këtij viti – 3 miliard e 800 milion euro.”

Majkëll Hëmfris, udhëheqës i Përfaqësisë së Komisionit Evropian në Bullgari theksoi:

“Me aderimin e vet në BE-në, Bullgaria hyri në familjen e madhe evropiane. Vëllimi i ekonomisë së bashkimit arrin më se 5 trilion euro. Nga fondet strukturore të bashkimit Bullgaria do të marrë më se 7 miliard euro për përmirësimin e infrastrukturës dhe të sektorëve të tjerë. Dhe kjo është një përkrahje për integrimin më të mirë të vendit me tregun e përbashkët evropian. Krahas kësaj duhet të zvogëlohen dallimet në fushën sociale dhe ekonomike midis Bullgarisë dhe vendeve të tjera anëtare të bashkimit. Me anëtarësimin në BE-në, Bullgaria plotëson edhe strategjinë e Lisbonës. Në të bëhet fjalë për pensionet, për shëndetësinë, për mësimin e fëmijëve. Strategjia do të sigurojë një rritje ekonomike dhe më shumë vende të punës, do të krijojë një ekonomi evropiane në përputhje me normat sociale dhe ekologjike.”

Sipas shefit të departamentit për Bullgarinë, Rumaninë dhe Qipron në Bankën Evropiane të Investimeve Kormak Mërfi, një nga prioritetet e bankës është inkurajimi i rritjes dhe zhvillimit të Bullgarisë. Banka do të kontribuojë për përvetësimin e fondeve evropiane nëpërmjet sigurimit të mjeteve të domosdoshme për bashkëfinancim të projekteve. Në këtë kontekst zoti Mërfi shtoi:

“Bullgaria është një shtet me ekonomi në zhvillim, me arritje të mira ekonomike. Ajo është ndër pak vendet e BE-së, e cila ka tepricë fiskale dhe nivele të larta të investimeve të huaja. Gjatë dekadës së fundit shumë shpejtë u zhvillua edhe sektori privat dhe sistemi bankar. Niveli i Produktit të Brendshëm Bruto si në Bullgari, ashtu edhe në Rumani, është vetëm përgjysmë i nivelit të Produktit të Brendshëm Bruto të vendeve të tjera anëtare të BE-së. Një sfidë është edhe deficiti i llogarisë rrjedhëse. Në këtë kontekst një vëmendje të madhe duhet t’i kushtohet eksportit. Ka nevojë edhe për modernizimin e infrastrukturës. Prandaj me rëndësi është përvetësimi i suksesshëm i fondeve evropiane.”